<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="J35nB337"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Jiaxing Canon (Shinwenfeng Edition), Electronic version, No. B337 宝持总禅师语录</title> <title xml:lang="zh-Hans">嘉兴大藏经（新文豐版）数位版, No. B337 宝持总禅师语录</title> <author>淸 玄总（尼）说 明英等记</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> </editionStmt> <extent>2卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">J</idno>.<idno type="vol">35</idno>.<idno type="no">B337</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2024-03-28 15:11:06 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Jiaxing Canon (Shinwenfeng Edition)</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">嘉兴大藏经（新文豐版）</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">宝持总禅师语录</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA(first version), Input by CBETA(second version), Text as provided by LINDEN</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入（版本一），CBETA 人工输入（版本二），LINDEN 大德提供</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【嘉兴】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00576"> <charName>CBETA CHARACTER CB00576</charName> <mapping cb:dec="983616" type="PUA">U+F0240</mapping> <mapping type="unicode">U+29573</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[寧*页]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01387"> <charName>CBETA CHARACTER CB01387</charName> <mapping cb:dec="984427" type="PUA">U+F056B</mapping> <mapping type="unicode">U+2805D</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+孛]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2008-12-19T10:33:16"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="J" xml:id="J35.B337.0705a" n="0705a"/> <lb ed="J" n="0705a01"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">序</cb:mulu><head>序</head> <lb ed="J" n="0705a02"/><p xml:id="pJ35p0705a0201">岁在壬子。嘉兴妙湛园宝持总禅师弟 <lb ed="J" n="0705a03"/>子照公。以其师二会录来吴。问序于余。 <lb ed="J" n="0705a04"/>余与师同出退翁老人之门。虽愧不文。 <lb ed="J" n="0705a05"/>義难辞让。今岁丁巳录始刻成。乃为之 <lb ed="J" n="0705a06"/>序。曰无上妙道。非即语言。非離语言。即 <lb ed="J" n="0705a07"/>语言而求之。是执花以为春也。離语言 <lb ed="J" n="0705a08"/>而求之。是弃花而觅春也。唯执与弃皆 <lb ed="J" n="0705a09"/>倒乱心。非真实见。猝难与以会道有智 <lb ed="J" n="0705a10"/>人。焉知春之不专在花。而偶拈一花以 <lb ed="J" n="0705a11"/>示顾。且谓曰此亦春也。而愚者不解。乃 <lb ed="J" n="0705a12"/>谓春尽在是徒玩手中之花葉。竟忘域 <lb ed="J" n="0705a13"/>内之风光。岂唯双眼不灵。将使大块削 <lb ed="J" n="0705a14"/>色矣。读是录者亦犹是耳。谓师之道尽 <lb ed="J" n="0705a15"/>在于是。非知师者也。谓师之道不在于 <lb ed="J" n="0705a16"/>是。亦非知师者也。然则。师之道果何在 <lb ed="J" n="0705a17"/>乎。曰亦不外是。譬如大海忽起一沤。认 <lb ed="J" n="0705a18"/>为全潮。固非指为异海。亦错知此意者。 <lb ed="J" n="0705a19"/>当从一字一句之中。透出非字非句之 <lb ed="J" n="0705a20"/>外。始不负师垂语之初心。而照公板行 <lb ed="J" n="0705a21"/>之志亦于焉毕酬矣。若夫师之道在是。 <pb ed="J" xml:id="J35.B337.0705b" n="0705b"/> <lb ed="J" n="0705b01"/>不在是。余终不敢以十成死语赚误旁 <lb ed="J" n="0705b02"/>人也。师讳玄总字宝持。初住嘉禾妙湛。 <lb ed="J" n="0705b03"/>次住盐官南询。得法灵巖退翁和尙。为 <lb ed="J" n="0705b04"/>临济三十三世云。</p><p xml:id="pJ35p0705b0408" cb:place="inline">继住灵巖嗣祖沙门 <lb ed="J" n="0705b05"/>碓庵晓靑书于大鉴堂中</p></cb:div> <lb ed="J" n="0705b06"/> <lb ed="J" n="0705b07"/> <lb ed="J" n="0705b08"/> <lb ed="J" n="0705b09"/> <lb ed="J" n="0705b10"/> <lb ed="J" n="0705b11"/> <lb ed="J" n="0705b12"/> <lb ed="J" n="0705b13"/> <lb ed="J" n="0705b14"/> <lb ed="J" n="0705b15"/> <lb ed="J" n="0705b16"/> <lb ed="J" n="0705b17"/> <lb ed="J" n="0705b18"/> <lb ed="J" n="0705b19"/> <lb ed="J" n="0705b20"/> <lb ed="J" n="0705b21"/> <pb ed="J" xml:id="J35.B337.0705c" n="0705c"/> <lb ed="J" n="0705c01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>宝持总禅师语录卷上</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="J" n="0705c02"/><byline cb:type="other">参学门人明英记</byline> <lb ed="J" n="0705c03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">住禾城妙湛禅院语</cb:mulu><head>住禾城妙湛禅院语</head> <lb ed="J" n="0705c04"/><p xml:id="pJ35p0705c0401">开堂日。陞座拈香云。大众见么。只这些子减牛头之 <lb ed="J" n="0705c05"/>價。夺龙脑之香。觑著底眼睛卓竖。嗅著底鼻孔昂藏。 <lb ed="J" n="0705c06"/>多少人不知落处。要听山僧表彰分明。记取擧似诸 <lb ed="J" n="0705c07"/>方爇向炉中。供养灵巖堂上。本师退翁和尙便烧坐 <lb ed="J" n="0705c08"/>定。上首白槌云。法筵龙象。众当观第一義。学人问师 <lb ed="J" n="0705c09"/>唱谁家曲调。学人愿续阳春。师云只恐知音者寡。学 <lb ed="J" n="0705c10"/>云不忝灵山亲授记。果然音韵压江南。师云汝知其 <lb ed="J" n="0705c11"/>一。未知其二。学作礼云。敢不再三。师云何如归去休。 <lb ed="J" n="0705c12"/>学人问<persName>世尊</persName>说法。诸天雨花。和尙出世。有何祥瑞。师 <lb ed="J" n="0705c13"/>云日日如斯。学云恁么则太平无象也。师云切忌忙 <lb ed="J" n="0705c14"/>忙戽夜塘学一喝。师云止泺困鱼。徒劳激浪。乃云狮 <lb ed="J" n="0705c15"/>吼堂前芳草千丛献碧象迴林下。落花万点飘红廓。 <lb ed="J" n="0705c16"/>文殊之智门横穿直入。导普贤之愿海高纳低容。尔 <lb ed="J" n="0705c17"/>诸禅德触目不会道。运足焉知路。既然同在一法界 <lb ed="J" n="0705c18"/>中。今日何妨更与诸人同参一员真善知识。乃拈起 <lb ed="J" n="0705c19"/>拄杖云即此用離此用。临济德山咸奉重。锻凡炼圣 <lb ed="J" n="0705c20"/>大炉锤。来者命根遭断送。卓一下云不能離土十影 <lb ed="J" n="0705c21"/>神驹。若解冲霄九苞丹凤又卓一卓上首结槌云谛 <lb ed="J" n="0705c22"/>观法王法法王法如是下座。</p> <lb ed="J" n="0705c23"/><p xml:id="pJ35p0705c2301">当晚小参小庵小舍小丛林。木石同参听法音。不向 <lb ed="J" n="0705c24"/>虚空安耳穴。免招意地更沉吟。诸人适来闻鼓陞堂。 <lb ed="J" n="0705c25"/>听板止静。总不违时失候。何常错用工夫断臂安心。 <lb ed="J" n="0705c26"/>自是老胡造孽。掩泥佈发莫笑燃灯诳人。你若无求 <lb ed="J" n="0705c27"/>彼即绝伎。山僧今日虽出头来。只要息事。不贵多事。 <lb ed="J" n="0705c28"/>乃顾左右云归堂。</p> <lb ed="J" n="0705c29"/><p xml:id="pJ35p0705c2901">立职事上堂学人问雲从龙风从虎。圣人作而万物 <lb ed="J" n="0705c30"/>睹。是有心求。是无心得。师云是有心求。是无心得。学 <pb ed="J" xml:id="J35.B337.0706a" n="0706a"/> <lb ed="J" n="0706a01"/>云某甲今日得见和尙。师云且过那边著。学云在他 <lb ed="J" n="0706a02"/>门下敢不低头。师云听教诏者亦是难得。乃云事存 <lb ed="J" n="0706a03"/>函盖理应箭锋。未许错误丝毫岂可参差點畫。内不 <lb ed="J" n="0706a04"/>放出。外不放入。从上稳密家风高处高平。低处低平。 <lb ed="J" n="0706a05"/>一向坦夷法度。炊茶做饭切忌违时。换水添香不宜 <lb ed="J" n="0706a06"/>失候。长老坐。侍者立。虽然无<persName>佛</persName>法商量。也要为人天 <lb ed="J" n="0706a07"/>表率。不易不易。大难大难。且道不难不易。一句作么 <lb ed="J" n="0706a08"/>生道。但使众心同水乳。何妨大地是荆蓁。</p> <lb ed="J" n="0706a09"/><p xml:id="pJ35p0706a0901">谢同门上堂。<persName>佛</persName>祖心髓人天。眼目点滴不殊光辉相 <lb ed="J" n="0706a10"/>属。大家出手共扶宗灵瑞一花千古独击拂子下座。</p> <lb ed="J" n="0706a11"/><p xml:id="pJ35p0706a1101">结制日众请上堂喝一喝云就地掘开炉韛为锻精 <lb ed="J" n="0706a12"/>金。信手奋起钳锤。何辞钝铁。明明不覆藏。历历无虚 <lb ed="J" n="0706a13"/>假。既无你栖泊处。亦无你迴避处所以一处真千处 <lb ed="J" n="0706a14"/>百处。一时真一句透。千句百句一时透。何须限短期 <lb ed="J" n="0706a15"/>长。装模做样开凿人天。摧碎空外。纵杀活于魔宫虎 <lb ed="J" n="0706a16"/>穴。肆予夺于炉炭镬汤。然後群灵景仰千圣归降。然 <lb ed="J" n="0706a17"/>虽如是。只如古人道末後一句始到牢关。把断要津。 <lb ed="J" n="0706a18"/>不通凡圣。你诸人又向甚处出气。连喝两喝下座。</p> <lb ed="J" n="0706a19"/><p xml:id="pJ35p0706a1901">晚参叠足蒲团。万虑淸香。光灯影夜。初更不劳褈问 <lb ed="J" n="0706a20"/>安心法生<persName>佛</persName>由来是假名。</p> <lb ed="J" n="0706a21"/><p xml:id="pJ35p0706a2101">檀越请上堂。旷劫来事无有程途威音那边岂容生 <lb ed="J" n="0706a22"/>灭。千圣顶<g ref="#CB00576">𩕳</g>上有<persName>佛</persName>祖。穷不到底機关。诸人舌头边 <lb ed="J" n="0706a23"/>有主宾。扑不破底文彩。法随法行。无处不遍。心随心 <lb ed="J" n="0706a24"/>用。无事不周。乃至若行若住。若坐若卧。一花一香。一 <lb ed="J" n="0706a25"/>瞻一礼。无不皆从自<anchor xml:id="nkr_note_add_0706a2501" n="0706a2501"/><anchor xml:id="beg0706a2501" n="0706a2501"/>己<anchor xml:id="end0706a2501"/>胸襟流出。无不皆从本有道 <lb ed="J" n="0706a26"/>场中来。果能于此洞彻根源。说甚離相離名。人不禀 <lb ed="J" n="0706a27"/>吹毛用了急须磨恁么也得。不恁么也得。恁么不恁 <lb ed="J" n="0706a28"/>么总得。更说甚么。我是凡夫。<persName>佛</persName>为圣者。彼有神通。我 <lb ed="J" n="0706a29"/>无伎俩。忽然雲门扇子<g ref="#CB01387">蹦</g>跳上<name role="" type="person">三十三天</name>。筑著帝释 <lb ed="J" n="0706a30"/>鼻孔。东海鲤鱼打一棒。雨似盆倾。又作么生商量。良 <pb ed="J" xml:id="J35.B337.0706b" n="0706b"/> <lb ed="J" n="0706b01"/>久喝一喝云收取口吃饭。</p> <lb ed="J" n="0706b02"/><p xml:id="pJ35p0706b0201">上堂涅槃心差别智一有多种。二无两般。就体消停。 <lb ed="J" n="0706b03"/>撒手到家。人不识从缘荐得更无一物献尊堂。你有 <lb ed="J" n="0706b04"/>拄杖子。我与你拄杖子。他却不受。你无拄杖子。我夺 <lb ed="J" n="0706b05"/>却你拄杖子。岂是好心。要得水乳。分明须让鹅王决 <lb ed="J" n="0706b06"/>择。乃拈拄杖卓一下云会么点石化为金玉易。劝人 <lb ed="J" n="0706b07"/>除却是非难。</p> <lb ed="J" n="0706b08"/><p xml:id="pJ35p0706b0801">上堂学人问<persName>佛</persName>未出世时如何。师云一字不著画。学 <lb ed="J" n="0706b09"/>云出世後如何。师云二年同一春。学云出与未出时 <lb ed="J" n="0706b10"/>如何。师云天高东南。地倾西北。学云向上更有事也 <lb ed="J" n="0706b11"/>无。师云太无厌生。乃云十方<persName>薄伽梵</persName>摆撥不开。一路 <lb ed="J" n="0706b12"/>涅槃门挨挤不上。跛脚阿师一向与人鬥勝惯了。手 <lb ed="J" n="0706b13"/>中扇子也解跋扈飞扬。若是妙湛。又且不然。十方薄 <lb ed="J" n="0706b14"/>伽梵。一路涅槃门。未审路头在甚么处。但向道此问 <lb ed="J" n="0706b15"/>不弱。若是踏步便知高下底自然脊背汗出。一免得 <lb ed="J" n="0706b16"/>帝释惊心。二免得鲤鱼吃棒。三免得带水拖泥。四免 <lb ed="J" n="0706b17"/>得沿途觅路。更有一种利益。待汝得到涅槃门裡款 <lb ed="J" n="0706b18"/>款商量。</p> <lb ed="J" n="0706b19"/><p xml:id="pJ35p0706b1901">晚参禅不用参道不用学偷心摒除随分安乐倦来 <lb ed="J" n="0706b20"/>便上绳床一任诸方图度。</p> <lb ed="J" n="0706b21"/><p xml:id="pJ35p0706b2101">观音诞日。张夫人送法衣至上堂。学人问昔日阿难 <lb ed="J" n="0706b22"/>问迦葉云。<persName>世尊</persName>付金襕袈裟外别传何物咨和尙为 <lb ed="J" n="0706b23"/>某甲说。师云撒沙撒土。学云迦葉道倒却门前刹竿 <lb ed="J" n="0706b24"/>意旨如何。师云堪笑堪悲。学云今日檀越送衣。得幾 <lb ed="J" n="0706b25"/>所福。师云不妨疑著。学云金毛狮子子千里见淆讹。 <lb ed="J" n="0706b26"/>师云也不得草草。学人问闪电未收轰霹雳。峰峦纔 <lb ed="J" n="0706b27"/>露海雲遮如何是临济宗。师云开口见胆。学云水底 <lb ed="J" n="0706b28"/>泥牛耕白月。雲中木马骤淸风。如何是雲门宗。师云 <lb ed="J" n="0706b29"/>不许眨眼。学云金乌东上人皆贵。玉兔西沉<persName>佛</persName>祖迷。 <lb ed="J" n="0706b30"/>如何是沩仰宗。师云别无道理。学云无漏国中留不 <pb ed="J" xml:id="J35.B337.0706c" n="0706c"/> <lb ed="J" n="0706c01"/>住。月华影裡见还难。如何是曹洞宗。师云风吹不入。 <lb ed="J" n="0706c02"/>学云春入洞庭南岸碧。鸟啼西岭月生东。如何是法 <lb ed="J" n="0706c03"/>眼。宗师云一切现成。学云谢师答话。师打云逢人不 <lb ed="J" n="0706c04"/>得错擧。乃云无上法王有微妙大总持门。曩劫逮兹 <lb ed="J" n="0706c05"/>迥无变异古今赅摄他不得凡圣转换他不得释迦 <lb ed="J" n="0706c06"/>掩室智。不能知净名杜词。识不能识。总上座一向爱 <lb ed="J" n="0706c07"/>把不定似蚝蜢吐油。捏著便出。汝等还有不动声色。 <lb ed="J" n="0706c08"/>向父母未生<anchor xml:id="nkr_note_add_0706c0801" n="0706c0801"/><anchor xml:id="beg0706c0801" n="0706c0801"/>已<anchor xml:id="end0706c0801"/>前入得普门三昧者么若也入得。始 <lb ed="J" n="0706c09"/>知过去正法明。即是现前观自在。非一非异。无古无 <lb ed="J" n="0706c10"/>今。生既不曾生。灭亦未尝灭。应缘靡不周。露出廣长 <lb ed="J" n="0706c11"/>舌。喝一喝下座。</p> <lb ed="J" n="0706c12"/><p xml:id="pJ35p0706c1201">晚参达摩不来东土。免见齿牙疏缺。二祖不往西天。 <lb ed="J" n="0706c13"/>落得肘臂完全。省得一事是一事。过了一年是一年。 <lb ed="J" n="0706c14"/>无端见说杨岐屋裡差异。畜牲只有三隻脚。首山路 <lb ed="J" n="0706c15"/>上新妇骑驴。却要阿家牵。挥拂子云山僧为汝祓除 <lb ed="J" n="0706c16"/>灾异。坐致太平。良久。顾左右云见个甚么。</p> <lb ed="J" n="0706c17"/><p xml:id="pJ35p0706c1701">解制上堂。学人问五日一风。十日一雨。固是太平境 <lb ed="J" n="0706c18"/>界门裡出身一句作么生道。师云石火焰中驱虎兕。 <lb ed="J" n="0706c19"/>电光影裡走龙蛇。学云江西湖南便恁么去时如何。 <lb ed="J" n="0706c20"/>师云教休即便休。莫待雨淋头。学便喝。师打云不信。 <lb ed="J" n="0706c21"/>学人问如何是妙湛境。师云自家验取。学云如何是 <lb ed="J" n="0706c22"/>境中人。师云大家在这裡。学云人在境中。境在人中。 <lb ed="J" n="0706c23"/>师云不可拈一放一。学云人境<anchor xml:id="nkr_note_add_0706c2301" n="0706c2301"/><anchor xml:id="beg0706c2301" n="0706c2301"/>已<anchor xml:id="end0706c2301"/>蒙师指示。向上宗 <lb ed="J" n="0706c24"/>乘事若何。师云道甚么。学云作家宗师天然有在。师 <lb ed="J" n="0706c25"/>云眼裡还著得沙么。学人问木人把板雲中拍。石女 <lb ed="J" n="0706c26"/>含笙井底吹。不落宫商是何曲调。师云淸风来未休。 <lb ed="J" n="0706c27"/>学云恁么则一句韵含千古妙。万重靑碧月来初。师 <lb ed="J" n="0706c28"/>云满眼满耳乃云结制<anchor xml:id="nkr_note_add_0706c2801" n="0706c2801"/><anchor xml:id="beg0706c2801" n="0706c2801"/>已<anchor xml:id="end0706c2801"/>来。与诸兄弟吹起没烟火 <lb ed="J" n="0706c29"/>种。烧尽陈烂葛藤。煮不湿羹吃无米饭不独一众饱。 <lb ed="J" n="0706c30"/>鼾鼾地无面目汉亦随例得一分。日日向火炉头商 <pb ed="J" xml:id="J35.B337.0707a" n="0707a"/> <lb ed="J" n="0707a01"/>量无宾主话顿使寒灰发焰。漆桶生光。露柱扬眉。灯 <lb ed="J" n="0707a02"/>笼拊掌。虽然如是。长安虽乐。不是久居。放开线道一 <lb ed="J" n="0707a03"/>任东去西去。朝三千横担拄杖。暮八百紧峭草鞋。有 <lb ed="J" n="0707a04"/><persName>佛</persName>处不得住。无<persName>佛</persName>处急走过。蓦拈拄杖云大众还曾 <lb ed="J" n="0707a05"/>撞著这个么。若也撞著皮下有血底。自然知些痛痒。 <lb ed="J" n="0707a06"/>若也未曾。来年更有新条。在莫言不道。</p> <lb ed="J" n="0707a07"/><p xml:id="pJ35p0707a0701">请灵瑞和尙住妙湛兼退院。上堂卓拄杖云这个所 <lb ed="J" n="0707a08"/>在吉祥殊勝。千<persName>佛</persName>万祖次第出兴。今于贤劫中有释 <lb ed="J" n="0707a09"/>迦文<persName>佛</persName>远孙灵瑞<persName>如来</persName>。将于此座成最正觉。转妙法 <lb ed="J" n="0707a10"/>轮。度无数众。诸天八部于虚空中。吹螺击鼓。擎香散 <lb ed="J" n="0707a11"/>花。瑞相既彰。各宜欣庆。未度得度。未解令解。未安者 <lb ed="J" n="0707a12"/>安。且道山僧落个甚么。一瓢水月归雲壑。百衲麻衣 <lb ed="J" n="0707a13"/>卧竹关。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0707a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">住海盐南询禅院语</cb:mulu><head>住海盐南询禅院语</head> <lb ed="J" n="0707a15"/><p xml:id="pJ35p0707a1501">到院上堂。未到南询不妨疑著及乎亲到宾主历然。 <lb ed="J" n="0707a16"/>东边来者也如是见。西边来者也如是见。蓦拈拈杖 <lb ed="J" n="0707a17"/>云且道这上座还曾见么有不顾危亡的出来说看。 <lb ed="J" n="0707a18"/>学人问<persName>世尊</persName>四十九年不曾说一字。因甚有一大藏 <lb ed="J" n="0707a19"/>教。师云你取山僧语那。学云恁么则寰中天子塞外 <lb ed="J" n="0707a20"/>将军也。师打一棒云乱指注。乃云纵域中杀活遍刹 <lb ed="J" n="0707a21"/>海毒焰腥风增一分不得。肆格外威权。尽古今冰消 <lb ed="J" n="0707a22"/>瓦解减一分不得。何必拈却炙脂帽子褫下狐臭布 <lb ed="J" n="0707a23"/>衫。然後称毒辣手脚。南询这裡不贵雲兴甁泻只图 <lb ed="J" n="0707a24"/>就事风光行者。淘米著火。人工煮粥蒸饭。一任诸人 <lb ed="J" n="0707a25"/>横吞竖咬。得饱便休。且道还有为人处也无。喝一喝 <lb ed="J" n="0707a26"/>云开得这张口。坐得这个座。复擧僧问雲门一言道 <lb ed="J" n="0707a27"/>尽时如何。门云裂破又僧问睦州一言道尽时如何。 <lb ed="J" n="0707a28"/>州云老僧在你钵囊裡。师云一人向高高山顶立点 <lb ed="J" n="0707a29"/>即不到。一人向深深海底行到即不点。虽然脚跟各 <lb ed="J" n="0707a30"/>有立地处。争奈二俱不了。设有问山僧一言道尽时 <pb ed="J" xml:id="J35.B337.0707b" n="0707b"/> <lb ed="J" n="0707b01"/>如何。劈脊便棒。或有傍不甘底出来某甲更有话在。 <lb ed="J" n="0707b02"/>但道向下文长付在来日下座。</p> <lb ed="J" n="0707b03"/><p xml:id="pJ35p0707b0301">当日晚参城隈小院绿阴遮歇却身心到处家临济 <lb ed="J" n="0707b04"/>命根源不断。临機一喝验龙蛇随震威喝云只这一 <lb ed="J" n="0707b05"/>喝有主有宾有照有用。不是颟顸儱侗欺误後人。你 <lb ed="J" n="0707b06"/>若分得便请霄汉飞腾。若分不得即便夤缘入草你 <lb ed="J" n="0707b07"/>但开口。我早识得也。学人纔出作礼。师云不可连累 <lb ed="J" n="0707b08"/>山僧。入草便起。</p> <lb ed="J" n="0707b09"/><p xml:id="pJ35p0707b0901">上堂敲空作响。击木无声。徒劳心手。罕遇知音。争似 <lb ed="J" n="0707b10"/>一切不为底家堂。稳坐随例吃粥吃饭。任他呼马呼 <lb ed="J" n="0707b11"/>牛。千圣难与安名一著从来自异顾左右云且道是 <lb ed="J" n="0707b12"/>那一著。良久云機先如未荐句後漫思量。</p> <lb ed="J" n="0707b13"/><p xml:id="pJ35p0707b1301">上堂擧僧问赵州如何是祖师西来意。州云庭前柏 <lb ed="J" n="0707b14"/>树子。僧云和尙莫将境示人。州云我不将境示人。僧 <lb ed="J" n="0707b15"/>云如何是祖师西来意。州云庭前柏树子。师云语不 <lb ed="J" n="0707b16"/>離窠臼焉能出盖缠。山僧恁般说话。大似欺诬亡殁。 <lb ed="J" n="0707b17"/>若使当门一齿下下咬著底老宿尙在。定然别有機 <lb ed="J" n="0707b18"/>关。</p> <lb ed="J" n="0707b19"/><p xml:id="pJ35p0707b1901">晚参学人问一槌便就时如何。师云汝非其人。学便 <lb ed="J" n="0707b20"/>喝师云破也堕也。师云一槌便就。须是其人浑沦吐 <lb ed="J" n="0707b21"/>出。不辨粗精。破也堕也。赚杀衲僧一回勘彻海上横 <lb ed="J" n="0707b22"/>行。</p> <lb ed="J" n="0707b23"/><p xml:id="pJ35p0707b2301">结制日上堂撥转向上关白牯黧奴全身出现。打开 <lb ed="J" n="0707b24"/>无尽藏宝几珍御觌面无私纵横古木林中。舒捲白 <lb ed="J" n="0707b25"/>雲堆裡。明投暗合。日面月面。金不博金。正去偏来。潭 <lb ed="J" n="0707b26"/>北湘南。水不洗水。蓦竖拂子云是以祖印高提诸<persName>佛</persName> <lb ed="J" n="0707b27"/>心源。咸归掌握。击一下云機轮纔转群生命脉悉受 <lb ed="J" n="0707b28"/>指呼铁馂馅吞吐以时金刚圈放收有地。净裸裸不 <lb ed="J" n="0707b29"/>留一物。赤洒洒不挂寸丝。理绝玄微。情忘向背。非三 <lb ed="J" n="0707b30"/>贤十圣所知。岂神通变化可测。恰是焰炉不藏蚊蚋。 <pb ed="J" xml:id="J35.B337.0707c" n="0707c"/> <lb ed="J" n="0707c01"/>若说长期短期。即属递相钝置遂掷拂子下座。</p> <lb ed="J" n="0707c02"/><p xml:id="pJ35p0707c0201">檀越请上堂。学人问我欲见文殊何者即是。师云色 <lb ed="J" n="0707c03"/>不是色。学云还假眼观否。师云方便有多门。归源无 <lb ed="J" n="0707c04"/>二路。学云某甲今日小出大遇。师云草鞋钱甚么人 <lb ed="J" n="0707c05"/>还。学人问如何是古<persName>佛</persName>心。师云不越所问。学云恁么 <lb ed="J" n="0707c06"/>则凡圣齐平古今无间也。师云眉且不是目。乃云菩 <lb ed="J" n="0707c07"/>萨见觉犹为觉碍。山河大地是碍。草芥人畜是碍。屋 <lb ed="J" n="0707c08"/>宅田园是碍。父母眷属是碍。乃至菩提涅槃是碍。禅 <lb ed="J" n="0707c09"/>定解脱是碍。直饶一一透过。了了分明。觉碍为碍。不 <lb ed="J" n="0707c10"/>得自在。诸人要得自在。去么拈拄杖云拄杖子<g ref="#CB01387">蹦</g>跳。 <lb ed="J" n="0707c11"/>上<name role="" type="person">三十三天</name>。穿过上方香积<persName>如来</persName>鼻孔。惊得声闻缘 <lb ed="J" n="0707c12"/>觉诸大弟子东倒西擂。叫苦不迭。他却迤逦归来。依 <lb ed="J" n="0707c13"/>旧在绳床角畔。呵呵大笑道。我无甚觉。亦无甚碍。惯 <lb ed="J" n="0707c14"/>随人转不称功。是故名为观自在。然虽如此。争奈犹 <lb ed="J" n="0707c15"/>落在山僧手裡随卓一下云我藉汝力。汝得我用上 <lb ed="J" n="0707c16"/>下千秋只成独弄又卓一卓。</p> <lb ed="J" n="0707c17"/><p xml:id="pJ35p0707c1701">晚参炉韛之所固无钝铁尤宜重下一锤良医之门。 <lb ed="J" n="0707c18"/>谁是病夫。还须更服一贴。诸人只为半进半退。不知 <lb ed="J" n="0707c19"/>身在其中。所以遭古人检责道映眼时若干日万象 <lb ed="J" n="0707c20"/>不能逃影质凡夫只是未曾观何得自轻而退屈。汝 <lb ed="J" n="0707c21"/>诸兄弟尽是久经行阵惯战作家横出直入。总是自 <lb ed="J" n="0707c22"/>家境界。上来下去无非本地风光。岂同善财入楼阁 <lb ed="J" n="0707c23"/>之门。暂时<anchor xml:id="nkr_note_add_0707c2301" n="0707c2301"/><anchor xml:id="beg0707c2301" n="0707c2301"/>敛<anchor xml:id="end0707c2301"/>念。莫比维摩掌中世界。别有淸规只贵 <lb ed="J" n="0707c24"/>承当。不烦久立。</p> <lb ed="J" n="0707c25"/><p xml:id="pJ35p0707c2501">解制上堂。学人问如何是一印印空。师云<persName>佛</persName>眼深窥 <lb ed="J" n="0707c26"/>不见踪。学云如何是一印印水。师云今古纵横无定 <lb ed="J" n="0707c27"/>止。学云如何是一印印泥。师云大悲千手不能提。学 <lb ed="J" n="0707c28"/>云三印<anchor xml:id="nkr_note_add_0707c2801" n="0707c2801"/><anchor xml:id="beg0707c2801" n="0707c2801"/>已<anchor xml:id="end0707c2801"/>蒙亲指示。脚跟下事又如何。师云这緉草 <lb ed="J" n="0707c29"/>鞋三文钱买得。学云幾时是住头。师云驴年也未得 <lb ed="J" n="0707c30"/>在。学云苍天。苍天。师打云一任乱走。乃拈起拄杖云 <pb ed="J" xml:id="J35.B337.0708a" n="0708a"/> <lb ed="J" n="0708a01"/>诸仁者。汝等一期之中识得拄杖子也未不见大沩。 <lb ed="J" n="0708a02"/>真如和尙示众云识得拄杖子。行脚事毕。拈起拄杖 <lb ed="J" n="0708a03"/>云这个是拄杖子。那个是行脚事直饶向这裡见得 <lb ed="J" n="0708a04"/>衲僧门下只是个脱白沙弥。若也不会。且向三家村 <lb ed="J" n="0708a05"/>裡东卜西卜。忽然卜著也不定。诸仁者大沩恁么道 <lb ed="J" n="0708a06"/>大似一尺镜纳千里之像。虽然真空绝迹其奈海印 <lb ed="J" n="0708a07"/>发光。安知夜明簾外影迹犹存。古镜台前色香未泯。 <lb ed="J" n="0708a08"/>直须得失俱丧。始能绝迹绝尘。是非杳忘。方可透声 <lb ed="J" n="0708a09"/>透色。所以经云。<persName>佛</persName>说一切法为度一切心。我无一切 <lb ed="J" n="0708a10"/>心。何用一切法。遂掷下拄杖云。你若辨得天下横行。</p> <lb ed="J" n="0708a11"/><p xml:id="pJ35p0708a1101">上堂擧玄沙。与天龙入山见虎。龙云和尙虎。沙云是 <lb ed="J" n="0708a12"/>汝虎。雪窦云要与人天为师。面前端的是虎。师云狭 <lb ed="J" n="0708a13"/>路相逢。原无迴避。三人各逞爪牙。拟向大虫鬥勝。殊 <lb ed="J" n="0708a14"/>不知有陷虎之機。若是山僧待伊道和尙虎。随与一 <lb ed="J" n="0708a15"/>喝云畜牲缩头去。</p> <lb ed="J" n="0708a16"/><p xml:id="pJ35p0708a1601">中秋上堂。擧古德偈云。人有心看月。月无心照人。有 <lb ed="J" n="0708a17"/>无成一片。方始得惺惺。师云古人恁么道理上则有 <lb ed="J" n="0708a18"/>馀。事上犹不足。山僧亦有一偈也。只是自<anchor xml:id="nkr_note_add_0708a1801" n="0708a1801"/><anchor xml:id="beg0708a1801" n="0708a1801"/>己<anchor xml:id="end0708a1801"/>语喜得 <lb ed="J" n="0708a19"/>事上也著。理上也著。今夜茶果艰难持作一分。供养 <lb ed="J" n="0708a20"/>人有心看月。月无心照人。有无俱透脱。光明触处生 <lb ed="J" n="0708a21"/>下座。</p> <lb ed="J" n="0708a22"/><p xml:id="pJ35p0708a2201">重阳晚参。拟向高高山顶立。俗气未除。拟向深深海 <lb ed="J" n="0708a23"/>底行。图个甚么。茱萸酒菊花茶。落帽当年笑孟嘉。争 <lb ed="J" n="0708a24"/>似山僧都不管。任他人世乱如麻。</p> <lb ed="J" n="0708a25"/><p xml:id="pJ35p0708a2501">上堂。学人问向上一路千圣不传和尙从何而得。师 <lb ed="J" n="0708a26"/>云石头作沙弥时。参见六祖。乃云万瓦淸霜。个个寒 <lb ed="J" n="0708a27"/>毛卓竖。一窗红日。人人心地和融。岂是逐境迁移。随 <lb ed="J" n="0708a28"/>时转换。只为南询门下。总不曾立个窠臼。陷人不见 <lb ed="J" n="0708a29"/>昔日曹溪。和尙云但能转处不留情。繁兴永处那伽 <lb ed="J" n="0708a30"/>定。你若硬作主宰。要与前尘抵敌。这裡无间饭养人。 <pb ed="J" xml:id="J35.B337.0708b" n="0708b"/> <lb ed="J" n="0708b01"/>下座。以拄杖一时趁散。</p> <lb ed="J" n="0708b02"/><p xml:id="pJ35p0708b0201">除岁晚参。北禅烹露地白牛。与诸人分岁。总上座岂 <lb ed="J" n="0708b03"/>可一味减省。也不免借水献花。应个时节。乃喝一喝 <lb ed="J" n="0708b04"/>云粗餐犹易饱。细嚼即难饥。</p> <lb ed="J" n="0708b05"/><p xml:id="pJ35p0708b0501">元旦上堂。拈起拂子向空画一画云。岁朝把笔。诸事 <lb ed="J" n="0708b06"/>迪吉。一愿拄杖子不生枝葉。二愿草鞋跟不惹尘烟。 <lb ed="J" n="0708b07"/>三愿粥饭头大家得力。四愿<persName>佛</persName>法藏元字不留。此是 <lb ed="J" n="0708b08"/>山僧新年头对。众所立四弘誓愿。一愿不成。不取正 <lb ed="J" n="0708b09"/>觉。复击一下云。犹有这个在。便下座。</p> <lb ed="J" n="0708b10"/><p xml:id="pJ35p0708b1001">上堂学人问山花似锦。涧水如蓝。还当得淸净法身 <lb ed="J" n="0708b11"/>否。师云好鸟分明说向人。乃云竹簾卷起漏春光。兰 <lb ed="J" n="0708b12"/>蕙无人亦自芳。独向高流相映带。不从时卉鬥靑黄。 <lb ed="J" n="0708b13"/>大众只这四句。若作<persName>佛</persName>法商量埋没上座。不作<persName>佛</persName>法 <lb ed="J" n="0708b14"/>商量辜负山僧。作么生道得个平展底句子。良久。自 <lb ed="J" n="0708b15"/>代云看墙似土色。</p> <lb ed="J" n="0708b16"/><p xml:id="pJ35p0708b1601">上堂十八上解作活计底一头水牯牛无处著落。代 <lb ed="J" n="0708b17"/>云递过索头来。又云赚杀。旁观或云十八上破家散 <lb ed="J" n="0708b18"/>宅底因甚七斤衫子至今脱卸不下。代云久矣无人 <lb ed="J" n="0708b19"/>说到这裡。又云苦哉<persName>佛陀</persName>。</p> <lb ed="J" n="0708b20"/><p xml:id="pJ35p0708b2001">灵巖省觐临行上堂三年不鸣。一鸣惊人。犹有彼我 <lb ed="J" n="0708b21"/>在。三年不飞。一飞翀天。犹有程限在。要得光前绝後 <lb ed="J" n="0708b22"/>越格超宗待总上座到灵巖行一转来与汝方便下 <lb ed="J" n="0708b23"/>座。</p> <lb ed="J" n="0708b24"/><p xml:id="pJ35p0708b2401">上堂擧梁武帝问达摩大师如何是圣谛第一義。磨 <lb ed="J" n="0708b25"/>曰廓然无圣。帝曰对朕者谁。磨曰不识。师喝云这两 <lb ed="J" n="0708b26"/>个汉。靑天白日。互相热谩。当时若有灵利衲僧。待他 <lb ed="J" n="0708b27"/>道了。便与掀倒禅床。不独为梁皇雪屈。亦显中国有 <lb ed="J" n="0708b28"/>人。然虽如是。还知武帝放行一路么参。</p> <lb ed="J" n="0708b29"/><p xml:id="pJ35p0708b2901">上堂擧末山尼了然禅师一日室中坐。次有僧从面 <lb ed="J" n="0708b30"/>前过。然曰阿谁。僧曰狮子儿。然曰既是狮子儿。为甚 <pb ed="J" xml:id="J35.B337.0708c" n="0708c"/> <lb ed="J" n="0708c01"/>被文殊骑却。僧无对。然便打师曰我不是末山。动手 <lb ed="J" n="0708c02"/>动脚。设有个狮子儿到来但向道你试哮吼看。若是 <lb ed="J" n="0708c03"/>解翻掷底。自然别有生涯。时有僧出。师云若是野豻 <lb ed="J" n="0708c04"/>逐法王。百年妖怪虚开口。便下座。</p> <lb ed="J" n="0708c05"/><p xml:id="pJ35p0708c0501">上堂擧僧问法眼慧超咨和尙。如何是<persName>佛</persName>。法眼云汝 <lb ed="J" n="0708c06"/>是。慧超其僧从此悟入。师云这僧悟去只悟得。慧超 <lb ed="J" n="0708c07"/>法眼答来只酬得<persName>佛</persName>话。要得千古令行。更须买草鞋。 <lb ed="J" n="0708c08"/>行脚始得。</p> <lb ed="J" n="0708c09"/><p xml:id="pJ35p0708c0901">上堂擧雲门示众云。十五日<anchor xml:id="nkr_note_add_0708c0901" n="0708c0901"/><anchor xml:id="beg0708c0901" n="0708c0901"/>已<anchor xml:id="end0708c0901"/>前则不问。十五日<anchor xml:id="nkr_note_add_0708c0902" n="0708c0902"/><anchor xml:id="beg0708c0902" n="0708c0902"/>已<anchor xml:id="end0708c0902"/> <lb ed="J" n="0708c10"/>後道将一句来。自代云日日是好日。师云十五日前 <lb ed="J" n="0708c11"/>道得海晏河淸。十五日後道得风行草偃。前後既尔 <lb ed="J" n="0708c12"/>不同。作么生说个日日是好日底道理会么扇子<g ref="#CB01387">蹦</g> <lb ed="J" n="0708c13"/>跳上<name role="" type="person">三十三天</name>筑著帝释鼻孔。东海鲤鱼打一棒。雨 <lb ed="J" n="0708c14"/>似盆倾。</p> <lb ed="J" n="0708c15"/><p xml:id="pJ35p0708c1501">上堂擧僧问洞山如何是<persName>佛</persName>。山曰麻三斤。师云如今 <lb ed="J" n="0708c16"/>丛林商量。浩浩尽道。洞山答<persName>佛</persName>话多是错。认定盘星 <lb ed="J" n="0708c17"/>少。能领取钩头意。如今衲僧要见。拈拄杖劈脊打云。 <lb ed="J" n="0708c18"/>切忌铢铢两两。</p> <lb ed="J" n="0708c19"/><p xml:id="pJ35p0708c1901">上堂擧僧问灵巖储和尙菩萨未成<persName>佛</persName>时如何。巖云 <lb ed="J" n="0708c20"/>赞歎有馀。僧云成<persName>佛</persName>後如何。巖云懊悔不及。师云前 <lb ed="J" n="0708c21"/>头答得著。後头答不著道了。复叩齿云无端无端。</p> <lb ed="J" n="0708c22"/><p xml:id="pJ35p0708c2201">上堂擧俱胝和尙凡有所问。只竖一指。师云俱胝一 <lb ed="J" n="0708c23"/>指头。千古曾无对。可怜懵懂禅。至今不瞥地。若瞥地。 <lb ed="J" n="0708c24"/>万象森罗无出气。</p> <lb ed="J" n="0708c25"/><p xml:id="pJ35p0708c2501">上堂擧龙牙问翠微如何是祖师西来意。微云与我 <lb ed="J" n="0708c26"/>过禅板来。牙过禅板与翠微。微接得便打。牙云打即 <lb ed="J" n="0708c27"/>任打。要且无祖师西来意。牙又问临济。如何是祖师 <lb ed="J" n="0708c28"/>西来意。济云与我过蒲团来。牙取蒲团过与临济。济 <lb ed="J" n="0708c29"/>接得便打。牙云打即任打。要且无祖师西来意。师云 <lb ed="J" n="0708c30"/>胡蜂不恋旧时窠。猛将肯向家中死。二尊宿虽然垂 <pb ed="J" xml:id="J35.B337.0709a" n="0709a"/> <lb ed="J" n="0709a01"/>手相同。要且用处各别。然始终不奈这担板汉何诸 <lb ed="J" n="0709a02"/>人。总道龙牙无眼。错过宗师。还知毕竟无祖师西来 <lb ed="J" n="0709a03"/>意么。随以手掴口云。不合恁么道。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0709a04"/> <lb ed="J" n="0709a05"/> <lb ed="J" n="0709a06"/> <lb ed="J" n="0709a07"/> <lb ed="J" n="0709a08"/> <lb ed="J" n="0709a09"/> <lb ed="J" n="0709a10"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>宝持总禅师语录卷上<note place="inline">终</note></cb:jhead></cb:juan> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0706a2501" to="#end0706a2501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0706c0801" to="#end0706c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0706c2301" to="#end0706c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0706c2801" to="#end0706c2801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0707c2301" to="#end0707c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">敛</lem><rdg wit="#wit.orig">敛</rdg></app> <app from="#beg0707c2801" to="#end0707c2801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0708a1801" to="#end0708a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0708c0901" to="#end0708c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0708c0902" to="#end0708c0902"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0706a2501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0706a2501">己【CB】，巳【嘉兴】</note> <note n="0706c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0706c0801">已【CB】，巳【嘉兴】</note> <note n="0706c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0706c2301">已【CB】，巳【嘉兴】</note> <note n="0706c2801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0706c2801">已【CB】，巳【嘉兴】</note> <note n="0707c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0707c2301">敛【CB】，敛【嘉兴】</note> <note n="0707c2801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0707c2801">已【CB】，巳【嘉兴】</note> <note n="0708a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0708a1801">己【CB】，巳【嘉兴】</note> <note n="0708c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0708c0901">已【CB】，巳【嘉兴】</note> <note n="0708c0902" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0708c0902">已【CB】，巳【嘉兴】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>